Ben Pascal Lottaz. Kyoto Üniversitesi’nde doçent doktor olarak tarafsızlık çalışmaları üzerine araştırmalarımı sürdürmekteyim. Bugün aranızda fiziken bulunamasam da küresel sistemin içinden geçtiği tarihsel dönüşüme dair görüşlerimi paylaşmak istiyorum. Ankara’da birkaç gün önce gerçekleşen NATO Zirvesi’ne rağmen, bana göre bugün tanık olduğumuz şey ittifaklar çağının sonudur. Yüzlerce yıllık bir geçmişe sahip olan ittifaklar mantığı tükenmiştir.
NATO, en geç 1999 yılındaki Sırbistan bombardımanı ve Yugoslavya’nın parçalanması sürecinde kendi kurucu belgelerini ihlal ederek savunma paktı niteliğini yitirmiş, saldırgan bir örgüte dönüşmüştür. Afganistan müdahalesi, Atlantik dışı deniz operasyonları ve Pasifik’e açılma hamlelerinin ardından, Rusya’ya yönelik amansız genişleme stratejisi dünyayı Ukrayna’daki vekalet savaşına sürüklemiştir. Ukrayna cephesinin başarısızlığı çöktüğünde tüm ittifakın Rusya ile doğrudan karşı karşıya gelme riski, insanlık adına en korkutucu senaryodur. Buna karşın Batı’daki iddiaların aksine, Çin ve Rusya arasında taahhütlere dayalı klasik bir askeri ittifak yoktur; NATO eski paradigmanın ayakta kalan tek dinozorudur ve parçalanmaktadır.
İttifaklar çağının kapanmasıyla 21. yüzyılın temel parametresi “tarafsızlık” ve esnek iş birlikleri olacaktır. Devletlerin hangi çatışmanın dışında kalacağına, ne zaman iş birliği yapacağına kendilerinin karar verdiği, 19. yüzyılın esnek diplomatik dengelerine benzeyen ancak Küresel Güney’in de ana aktör olarak dahil olduğu çok taraflı bir döneme giriyoruz. Batı’nın kışkırttığı nefret ve savaş davullarının aksine, Doğu Asya ve Küresel Güney çatışmaları yönetme konusunda son derece barışçıl bir sicile sahiptir.
Çözüm; BM, BRICS, Şanghay İşbirliği Örgütü ve Afrika Birliği gibi Batı dışı platformlarda diyaloğu ve bölgesel koordinasyonu güçlendirmektir. Batı’nın egemen yöntemi savaş, yıkım ve yalandan ibarettir. İran, Ukrayna, insan hakları ve demokrasi konularında söylenen bu yalan perdesini kaldırmak; dünya hakimiyeti peşinde koşan ittifaklar yerine barış ve tarafsızlık zemininde çalışmak hepimizin ortak sorumluluğudur.
