Bu değerli toplantı, günümüz uluslararası konjonktürünü 1919-1939 arasındaki kritik geçiş dönemiyle kıyaslamak açısından büyük bir amaca hizmet etmektedir. O dönemde Avrupa merkezli eski düzen çözülürken, mevzi ve bölgesel çatışmaların engellenememesi insanlığı büyük bir dünya savaşına sürüklemişti. Soğuk Savaş sonrası girdigimiz ve sonuna yaklaştığımız bu geçiş döneminde de benzer bölgesel çatışmalar yaşanmaktadır. Bu tür fikir platformları, mevzi çatışmaların felaket getirecek büyük bir savaşa dönüşmesini önleyecek stratejik aklı üretmek açısından son derece yararlı ve takdire şayandır.
Türkiye, 1919-1939 döneminde Mustafa Kemal Atatürk önderliğinde emperyalizme karşı ilk başarılı mücadeleyi vererek, Sovyetler Birliği ile sırt sırta verip bağımsız ulus devletini kurmuş tarihi bir örnektir. O dönemde hem devlet hem de özel teşebbüsü harmanlayan planlı ekonomi modeliyle (ki bu model günümüz Çin Halk Cumhuriyeti’ne dahi ilham vermiştir) hem de barışçıl dış politikasıyla dünyaya örnek olmuştur. Ancak Soğuk Savaş ile birlikte Türkiye, ABD’nin çevreleme politikası kapsamında NATO’ya dahil edilmiş; kendi arzusuyla değil, Atlantik hegemonya çabalarına Orta Doğu’da bekçilik yapma rolüyle sınırlandırılmaya çalışılmıştır.
Türkiye ne zaman kendi ulusal çıkarlarını öne çıkarsa, NATO ve ABD ile ciddi krizler yaşamıştır. NATO’nun Türkiye’nin güvenliğine hiçbir olumlu katkısı olmamıştır. NATO’nun tek “faydası”, Türkiye’ye kendi savunmasında kendine yetmesi gerektiğini acı tecrübelerle öğretmek olmuştur. 1964 yılındaki meşhur Johnson Mektubu ile ABD, NATO’nun 5. maddesini kendi çıkarları doğrultusunda işleteceğini ilan etmiş ve Türkiye ilk büyük dersini almıştır. 1975 Amerikan ambargosu ise Türk savunma sanayisinin temellerinin atılmasını zorunlu kılmıştır.
Bugün de ABD; Yunanistan ve Girit’teki askeri üsleriyle, Güney Kıbrıs’a yerleşme hamleleriyle ve güneydoğu sınırlarımızda Türkiye’nin toprak bütünlüğünü tehdit eden unsurlara verdiği açık destekle ülkemizi doğrudan bir çevreleme politikası kuşatmasına almıştır. Dolayısıyla Türkiye’nin onurlu, tam bağımsız ve bölge merkezli tarihsel mirasına yeniden sarılması hayati önem taşımaktadır.
